الشيخ أبو الفتوح الرازي

46

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

* ( أُولئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَلِقائِه ) * ، ايشان آنانند كه به آيات خداى و جزاى او كافرند از ثواب و عقاب ، براى آن كه منكرند بعث و نشور را . * ( فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ ) * ، عمل ايشان باطل است ، يعنى واقع نيست به موقع قبول براى آن كه نه بر وجه مأمور به مىكنند ، و ايمان ايشان درست نيست . * ( فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً ) * ، ما فرداى قيامت ايشان را وزنى ننهيم ، و اين عبارت باشد از تحقير و تذليل ايشان ، چنان كه جاهل را سبك خوانند از آن كه در او سرعتى و طيشى باشد . ابو القاسم بلخى گفت : معنى آن است كه اعمال ايشان را در ترازوى طاعت ( 1 ) وزنى نباشد ، از آن جا كه نه به موقع خود باشد و نه چنان كرده باشند كه مقبول باشد . و ابو سعيد خدرى گفت : روز قيامت جماعتى مىآيند با اعمالى كه نزديك بود كه از كوههاى تهامه عظيمتر باشد ، چون در ترازو نهند به وزن در نيايد ، فذلك قوله : * ( فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً ) * . و ابو هريره روايت كرد از رسول - عليه السّلام - كه او گفت : روز قيامت مردى بزرگ فربه را بينى كه مىآيد ، آنگه چندانى بسنجند وزن ندارد كه پر پشه‌اى نيفزايد ، اگر خواهى كه مصداق ، اين آيت بخوانى كه : * ( فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً . ) * * ( ذلِكَ جَزاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِما كَفَرُوا ) * ، اين جزا و پاداشت ايشان ( 2 ) است به آن كفر كه آوردند ، و « ما » مصدرى است ، اى بكفرهم . * ( وَاتَّخَذُوا آياتِي وَرُسُلِي هُزُواً ) * ، اى و اتّخاذهم ، و آن كه ايشان آيات مرا از قرآن و ذكر كتابها و پيغامبران مرا افسوس گرفتند . * ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ ) * ، آنگه گفت : آنان كه ايمان آرند و عمل صالح كنند ، بهشتهاى فردوس منزل ايشان بود . در فردوس خلاف كردند ، رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - گفت : بهشت صد درجه است ، ميان هر دو درجه چندان باشد كه آسمان تا زمين ( 3 ) ، بلندترين درجه‌ها ( 4 ) فردوس باشد . و جويهاى بهشت از او فرود آيد ، و بالاى آن عرش خداى بود ، چون از خداى بهشت خواهى بهشت فردوس خواهى .

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها هيچ . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها دوزخ . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : كه از آسمان . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها ى بهشت .